Radary ATC konstrukcji PIT (Przemysłowy Instytut Telekomunikacji)

radar AVIA D

Prace nad radarami dla potrzeb cywilnych systemów kontroli ruchu lotniczego podjęto w Przemysłowym Instytucie Telekomunikacji w 1956 roku, a już w 1958 zainstalowano na lotnisku Okęcie w Warszawie pierwszy w kraju radar kontroli ruchu lotniczego typu AVIA, który pracował na fali ok. 23 cm z mocą impulsową ok. 600kW. W nadajniku zastosowano magnetron impulsowy krajowej produkcji. Antena paraboliczna miała rozpiętość reflektora 12 m. Urządzenie wyposażone było w układy tłumienia ech stałych i dorównywało parametrami współczesnym stacjom zagranicznym. Zasięg radaru wynosił ponad 200 km. W czasie długoletniej eksploatacji trwającej ok. 50.000 godz. zebrano bogate doświadczenie, które zostało wykorzystane przy kolejnych rozwiązaniach radarów dla lotnictwa cywilnego.

W 1967 roku opracowano w PIT nowy radar kontroli obszaru typu AVIA B pracujący w tym samym paśmie 23 cm. Wprowadzono w nim system podwójnego diversity częstotliwości oraz regulowaną liniową lub kołową polaryzację. Radar wyposażony był w układy TES z przemienną częstotliwością powtarzania. Moc w impulsie wynosiła 1,5 MW przy długości impulsu 3 µs. Automatyczny układ regulacji częstotliwości zapewniał dostrajanie magnetronu do kwarcowej heterodyny. W odbiorniku zastosowano wzmacniacz parametryczny. Zasięg radaru przekraczał 240 km.

W latach 1969 - 1970 Radary AVIA B zainstalowane zostały w Poznaniu oraz w NRD w Cottbus i Neubrandenburgu, a w 1973 zainstalowano radar AVIA BM w Pułtusku. Podkreślić należy, że radary zainstalowane w NRD eksploatowane były skutecznie jeszcze w 1991 roku, a więc po 20 latach od przekazania użytkownikowi.

W latach 1978 - 1981 przekazano do eksploatacji całkowicie nowe wersje radarów kontroli obszaru i kontroli rejonu lotniska - AVIA C, AVIA D (na zdjęciu po lewej, zainstalowana na lotnisku Berlin-Schönefeld) i AVIA W (do zastosowań wojskowych). Radary te pracują w tym samym paśmie częstotliwości (pasmo L) co poprzednie urządzenia. Doświadczenia krajowe i zagraniczne potwierdziły w pełni zalety tego pasma dla ra-darów średniego i większego zasięgu. Zastosowano również system diversity częstotliwości, przy czym dla pełnego wykorzystania zalet tego systemu w radarze większego zasięgu (AVIA C) dodano trzeci, rezerwowy kanał nadawczo-odbiorczy, zapewniający pracę w systemie podwójnego diversity częstotliwości, nawet w przy-padku awarii jednego z kanałów. W nadajnikach zastosowano magnetrony o mocy impulsowej 1,5 MW przy szerokości impulsu 3 µs, wystarczające do uzyskania wymaganego pokrycia przestrzeni. Wysoka stabilność nadajnika wyposażonego w modulatory ze stabilizacją napięcia impulsu zapewnia dobrą pracę systemu TES. W celu polepszenia wykrywania ech na tle odbić od obiektów naziemnych zastosowano dwuwiązkowy system antenowy z charakterystyką antenową ostro podciętą od strony ziemi. Antena radaru ma reflektor paraboliczny o rozpiętości 13 m x 9 m zasilany dwiema tubami. Na wejściu układów odbiorczych wprowadzono wzmacniacz parametryczny, zastąpiony później wzmacniaczem tranzystorowym.

Radar AVIA C zapewnia wykrywanie obiektów o powierzchni skutecznej 5 m² z odległości do 300 km przy pułapie do 25.000 m, kącie pokrycia w elewacji do 45° i częstotliwości odnawiania informacji co 6 s (10 obr./min) z prawdopodobieństwem równym 0,8.

Kolejnym radarem kontroli ruchu lotniczego było urządzenie AVIA D. Stacja pracuje w tym samym paśmie częstotliwości, co stacja AVIA C. Moc magnetronu w impulsie wynosi 0,8 MW przy szerokości impulsu 1,2 µs i średniej częstotliwości powtarzania ok. 1000 Hz (przy 5-krotnej przemienności). Przy 15 obr/min zasięg stacji wynosi ponad 100 km, pułap 10.000 m przy wykrywaniu pojedynczym kanałem obiektu o powierzchni skutecznej 2 m². Średni okres awaryjny szacowany jest na 800 godz. W stacji zastosowano dwa kanały nadawczo-odbiorcze. Antena ma reflektor o rozmiarach 12 m x 4 m. Radary AVIA C i AVIA D przystosowane są do współpracy z radarem wtórnym.

W celu zapewnienia wysokiej niezawodności radaru wprowadzono:

radar AVIA CM

Informacja radiolokacyjna zobrazowana jest na wskaźniku panoramiczno-syntetycznym z lampą obrazową o średnicy 45 cm, z pulpitem wyposażonym w uniwersalną klawiaturę alfanumeryczną.

Aparatura nadawczo-odbiorcza umieszczona jest w 6-metrowych kontenerach typu ICC specjalnie do tych celów adaptowanych i klimatyzowanych. Antena wraz z kabiną podantenową umieszczona jest na wieży o wysokości ok. 20 m. Sygnały radiolokacyjne z aparatury odbiorczej umieszczonej obok wieży antenowej przekazywane są do sali techniczno-operacyjnej kablami współosiowymi na odległość do 5 km.

W 1978 roku radar AVIA D zainstalowany został w Berlinie na lotnisku Schönefeld. Jednokanałową wersję radaru AVIA D stanowi AVIA W, instalowana na lotniskach wojskowych. Stacja ta była seryjnie produkowana w WZR RAWAR w znacznych ilościach.

W latach 1981 i 1984 radary AVIA C zainstalowano w Czechosłowacji (Buchtov Kopec, Velky Javornik), a w 1984 w Poznaniu. W roku 1984 Radary AVIA D dostarczono do Hawany na Kubie, gdzie zostały oddane do eksploatacji w 1988 roku. Wykonano również serię radarów typu AVIA D dla odbiorcy specjalnego (niestety nie mam informacji dla kogo konkretnie). W 1990 r. przekazano do eksploatacji radar AVIA D w Dreźnie.

W 1986 roku w ramach modernizacji zainstalowanego w Berlinie radaru AVIA D wprowadzono nowe rozwiązania obejmujące:

Instalacje radarów AVIA

  1. 1958 - AVIA A - Warszawa Okęcie
  2. 1968 - AVIA B - Poznań
  3. 1969 - AVIA B - Cottbus - NRD
  4. 1970 - AVIA B - Neubrandenburg - NRD
  5. 1973 - AVIA BM - Pułtusk
  6. 1978 - AVIA D - Berlin Schönefeld - NRD
  7. 1981 - AVIA C - Buchtov - Kopec - CSRS
  8. 1984 - AVIA C - Velky Javornik - CSRS
  9. 1984 - 88 - AVIA D - Hawana - Kuba
  10. 1984 - AVIA C - Poznań
  11. 1984 - 91 - AVIA W - Seria dla potrzeb specjalnych
  12. 1988 - AVIA CM - Praha Jih - CSRS
  13. 1990 - AVIA CM - Pułtusk
  14. 1990 - AVIA D - Drezno - NRD/RFN
  15. 1991 - modernizacja AVIA C - Poznań

AVIA CM

W 1988 roku zainstalowano w Czechosłowacji (Praha Jih) radar kontroli obszaru AVIA CM . W stosunku do poprzednich rozwiązań w radarze tym wprowadzono nowy, w pełni adaptywny system odbioru i przetwarzania sygnałów. Wprowadzenie systemu istotnie poprawiło możliwości wykrywania małych samolotów na tle silnych odbić w terenie górzystym. W radarze AVIA CM wprowadzono również kanał meteorologiczny o bardzo wysokiej czułości.

Dwa lata późnej AVIA CM została również zainstalowana w Pułtusku (drugie zdjęcie, po prawej). Radar jest wyposażony w adaptywny system odbioru i przetwarzania sygnałów echa, kanał meteorologiczny, ekstraktor firmy Telefunken oraz monoimpulsowy radar wtórny firmy Westinghouse. Skorelowane meldunki z radaru pierwotnego i wtórnego są przesyłane wąskopasmową linią radiową do centrum kontroli ruchu lotniczego w Warszawie.

Kilka innych (niestety niewiele) zdjęć radaru umieściłem w galerii.

podstawowe parametry radaru AVIA CM
zasięg
zasiąg maksymalny 350 km
zasięg instrumentalny 300 km
parametry anteny
antena dwuwiązkowa cosec²
szerokość wiązki w azymucie 1,2°
kąt pokrycia w elewacji 45°
polaryzacja płynnie regulowana od liniowej poziomej, poprzez kołową, do liniowej pionowej
wymiary reflektora 13 m x 9 m
napęd podwójny system napędu
prędkość obrotowa 5 lub 6,67 obr/min
tory nadawczo-odbiorcze
liczba kanałów n-o 3 (diversity częstotliwości, trzeci kanał - rezerwowy)
pasmo L
zakres częstotliwości pracy 1300 - 1400 MHz
moc impulsowa nadajnika 1,5 MW (nadajniki magnetronowe)
moc średnia nadajnika 1,5 kW
szerokość impulsu 3 μs
częstotliwość powtarzania przemienna (7 częstotliwości)
współczynnik szumów odbiornika ≤ 3,2dB
przetwarzanie sygnału
stabilizacja poziomu fałszywego alarmu
korelator, integrator
TES obróbka z podwójnym odejmowaniem i kwadraturą
współczynnik widzialności ≥ 28 db
konwerter A/D 10-cio bitowy
mapa zakłóceń biernych